Vakdidacticus, docent, onderzoeker en letterkundige
Een van de mooiste jeugdboeken die we hebben is De hemel van Heivisj van Benny Lindelauf. Over oorlog, verraad en vriendschap. En over een paard!
Lees het vooral voor in de onderbouw van het vo. Met het hoofdstuk dat Yra van Dijk en ik over de roman schreven in deze rijke bundel kan je gelijk werken aan diep begrip, literaire competentie en burgerschap.
In veel klassen is de druk voelbaar: ontlezing, dalende taalvaardigheid en een online omgeving waarin desinformatie en polarisatie het gesprek verharden. Juist nu hebben jongeren taal nodig om feiten van frames te onderscheiden, hun ideeën helder te formuleren en zich in anderen te verplaatsen. Lezen voor waarden. Taal en burgerschap in de klas laat zien hoe deze dubbeluitdaging — geletterdheid én burgerschap — integraal is aan te pakken.
Niets is zo goed voor de leesvaardigheid als het lezen van hele boeken. Toch gaan er stemmen op om leerlingen op het vmbo slechts fragmenten te laten lezen.
De ongelijkheid van kansen in het onderwijs is een hardnekkig en gecompliceerd probleem, zo blijkt uit verschillende recente boeken. Toch zijn ook de oplossingen helder.
In Zij/haar bespreken queer essayisten bekende en minder bekende werken uit de lesbische literatuur.
Voor de bundel Over leven, dood en bramenjam. Het veelzijdige oeuvre van Anjet Daanje (2024) schreef ik een essay over Suikerbeest, één van de vroege romans van Anjet Daanje. In deze roman over een seriemoordenaar is al te herkennen dat Daanje een fenomenale verteller is.
Mirjam Noorduijn interviewde Yra van Dijk en mij voor het tijdschrift Lezen van Stichting Lezen over oplossingen voor de leescrisis. Aanleiding was de bundel Omdat lezen loont. Op naar effectief leesonderwijs in Nederland (2022).
Uit het juryrapport: ‘Het boek laat zich lezen als een mozaïek van reflecties op gebied van leesonderwijs en leesvaardigheid. Wetenschappers, leraren, bestuurders, beleidsmakers, bibliothecarissen, leerlingen en studenten, schrijvers en journalisten dragen elk een steentje bij aan een volledig en complex beeld van het probleem van de verminderde geletterdheid in Nederland.’
“Hoe ik heet? Noem me Terra. Noem me Isola of Nauticaa. Noem me Storm op de Oceaan of Ruiter van de Octopus, omdat ik als pirate op een octopus over de zee heb gereden als op een paard. Over de hoge golven. Mijn naam is een naam die je kunt onthouden of vergeten. Dat zal niets veranderen aan mijn daden.”
De leescrisis kan niet alleen in de leesles opgelost kan worden, maar vraagt om schoolbrede aandacht voor taal. Een analyse toont aan dat de meeste methoden Wereldoriëntatie daarin nog tekortschieten. Drie adviezen aan methodemakers: tevens drie criteria waarop leraren methoden kunnen beoordelen.
